A A


Aerodynamika w Formule 1

Współczesny bolid Formuły 1 ma więcej wspólnych cech z myśliwcem, czy wahadłowcem NASA niż ze zwykłym pojazdem poruszającym się po drogach. Już dawno temu stwierdzono, że aerodynamika bolidu F1 ma kluczowe znaczenie w odniesieniu sukcesu w tym sporcie. Zespoły rocznie wydają dziesiątki milionów dolarów na badania i rozwój tej dziedziny.


R E K L A M A
Red Planet - sklep F1



Projektant, który chce stworzyć dobre pod względem aerodynamicznym nadwozie ma dwa cele. Pierwszym jest stworzenie możliwie największej siły dociskającej bolid (ang. downforce) do nawierzchni toru. Siła ta powoduje, że opony bolidu mają większą przyczepność do powierzchni toru i umożliwia pokonywanie zakrętów na dużej prędkości. Aby zobrazować siłę jaką generuje nowoczesny bolid F1 często podaje się przykład, w którym stwierdza się, że już przy prędkości 180 km/h samochód F1 mógłby jeździć po suficie „do góry nogami”. Oczywiście siła ta rośnie wraz ze wzrostem prędkości, a wzrost prędkości powoduje powstawanie drugiej siły tzw. siły oporu (ang. dragforce), która ogranicza możliwości silnika do rozpędzania bolidu. Minimalizacja sił oporu jest drugim celem projektanta aerodynamiki w samochodzie Formuły 1.

Jako, że Formuła 1 jest liderem w dziedzinie technologii pierwsze skrzydła na bolidach F1 zaczęły pojawiać się w latach ‘60 ubiegłego wieku. Wtedy to kilka zespołów postanowiło wykorzystać podstawy aerodynamiki w celu osiągnięcia przewagi nad rywalami. Oczywiście w tamtych czasach projektowanie skrzydeł nie było tak rozwinięte i wspomagane komputerowo jak dzisiaj. Niemniej jednak pomysł ten przetrwał kilkadziesiąt lat i zdążył ewoluować, a dzisiaj skrzydła zamontowane z przodu i tyłu bolidu wpisały się na stałe w krajobraz Formuły 1.

Skrzydła bolidu F1 działają na tej samej zasadzie co skrzydła samolotu, z tym, że bolid zamiast unosić się w powietrze ma być jak najmocniej przyciskany do nawierzchni toru. Z tego powodu skrzydło F1 wygląda odwrotnie niż skrzydło samolotu. Skrzydło bolidu F1 podczas jazdy naciera na powietrze pod pewnym kątem, zwanym kątem natarcia- kąt ten jest ustawiany przez inżynierów w zależności od tego jak dużej przyczepności wymagamy od bolidu i jest on różny dla różnych torów i warunków atmosferycznych. Kształt przedniej krawędzi skrzydła i kąt jego nachylenia powodują, że pomiędzy powietrzem płynącym pod skrzydłem, a tym obiegającym je z góry wytwarza się różnica ciśnień. Pod skrzydłem wytwarza się podciśnienie, a nad nim nadciśnienie. Jak to w fizyce bywa cały otaczający nas świat dąży do stanu równowagi. Tak też dzieje się w tym przypadku, a ponieważ skrzydło jest na sztywno zamocowane do bolidu równoważenie tych sił powstaje na skutek wytworzenia równoważącej siły dociskającej.



Dążenie do coraz lepszych osiągów było, jest i będzie celem konstruktorów Formuły 1. Niestety montowanie coraz to większych i wyżej zamocowanych skrzydeł przyczyniło się do kilku dramatycznych wypadków i w sezonie 1970 po raz pierwszy ograniczono wielkość i wysokość montowania „spojlerów”. Restrykcje te są cały czas nakładane na zespoły i cały czas stawiają przed nimi nowe zadania w dziedzinie projektowania aerodynamiki.



Po wprowadzeniu tych ograniczeń odkryto tzw. efekt uziemienia. Inżynierowie Lotusa, Peter Wright i Colin Chapman, stworzyli bolid, który pod spodem wyglądał jak jedno wielkie skrzydło, co znacznie poprawiło przysysanie się go do nawierzchni toru. Rozwiązanie takie nie wpływało również na zmianę siły oporu, przez co samochód ten mógł jeździć z maksymalną prędkością również na prostych odcinkach toru. Ostatnim tego typu rozwiązaniem był projekt legendarnego Brabhama BT46B wykonany przez Gordon’a Murray’a. Bolid ten wyróżniał się w stawce ogromnym wiatrakiem zamontowanym w tylnej części samochodu, który dodatkowo wysysał powietrze spod bolidu, wytwarzając ogromną siłę dociskającą. System ten został zakazany po jednym wyścigu- GP Szwecji 1978 na torze Anderstorp- gdy Niki Lauda zdeklasował wszystkich rywali. Aktualnie przepisy nakazują, aby bolidy miały płaski spód uniemożliwiając tym samym wykorzystanie efektu uziemienia.



Aerodynamika współczesnego pojazdu F1 to oczywiście nie tylko skrzydła montowane z przodu i tyłu. Każdy zewnętrzny element bolidu jest projektowany z myślą o opływowych kształtach. I tak począwszy od elementów zawieszenia, a skończywszy na kasku kierowcy wszystko jest optymalizowane aerodynamicznie. Każdy element, który wprowadza zawirowania powietrza powoduje powstawanie niepotrzebnego oporu, który hamuje bolid. Elementem, który we współczesnym bolidzie stanowi główny czynnik zwiększający współczynnik oporu powietrza Cx są koła, które zgodnie z regulaminem FIA nie mogą być osłonięte w żaden sposób. Stąd wzięła się angielska nazwa serii open-wheels. Konstruktorzy dążą do kształtowania obiegu powietrza wokół kół poprzez instalowanie specjalnych mini-skrzydeł przed oponami, które kierują strumień powietrza nad koła, wytwarzając tym samym dodatkową siłę dociskającą i minimalizującą opór powstający na skutek zawirowań powietrza, które opływa koła.



W sezonie 2005 wprowadzono nowe regulacje techniczne, które ponownie nałożyły na konstruktorów restrykcje mające zmniejszyć generowaną przez bolid siłę dociskającą. I tak o 50 mm podniesiono przednie skrzydło, tylny spojler przesunięto do przodu i zmodyfikowano profil dyfuzora. Projektanci jednak szybko uporali się z tymi stratami i aktualnie osiągają podobne, jak nie lepsze wyniki na torach.


Autor: kempa007  |  Data: 2006-04-04

 <<< poprzedninastępny >>> 

Kliknij i zobacz wszystkie komentarze (31)
 
   1. Słoneczko 2006-04-04 16:19:41 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Super artykuł.Dlatego podoba mi sie formuła,bo uwielbiam ten dzwiek jej,ach sama przyjemnosc.Nic innego nie wydaje takich wspaniałych dzwieków,zaden samochód.
   2. Jan 2006-04-04 18:34:12 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
brawa dla kempa007.niezły artykuł i warty przeczytania.to jest najlepsze,że tyle ludzi dzieli swoją pasję i pisze artykuły o formule1.
   3. szk6 2006-04-04 18:53:45 (Host: *.51.226.226)
Swietny artykuł oby takich więcej na różne tematy związane z F1
   4. kri5_87 2006-04-06 10:04:27 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
naprawde dobry i jakie fotki:)
   5. Jaguar team 2006-05-03 09:37:43 (Host: *.orange.pl)
Niezły artykuł. Nic dodać, nic ująć...
   6. yamarotto 2006-06-26 21:37:01 (Host: *.internetdsl.tpnet.pl)
no wiadomo najlepszym sposobem na osiagniecie czegos jest technika jazdy + kierowca + dobrze skonstruowany bolid. artykul na 5
   7. the master 2006-06-28 13:10:30 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Patrzcie, ludzie męczą się nad bolidem cały rok, a sędziowie zakazują używania bolidu po jednym wyscigu. Skąd oni (zespół) mieli w takiej sytuacji wziąć konkurencyjny bolid?
   8. ef-one 2006-09-23 17:07:57 (Host: *.telpol.net.pl)
Artykuł bomba! git! FIA powinna się martwić bo komuś mogą puścić nerwy!
   9. Yankess 2006-09-24 22:48:44 (Host: *.communitare.de)
Fajnieby było, gdyby nie zakazali stosowac efektu uziemienia. To mogłoby oszczędzic konstruktorom miliardow $ i wielu lat, aby bez wykorzystania efektu uziemienia uzyskac taki efekt jak z nim
   10. Kamil F1 2007-03-08 15:06:34 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
fajne foty
   11. snape 2007-04-24 14:30:33 (Host: *.50.235.34)
Fajny artykuł. Ciekawe dlaczego FIA zakazuje tylu rzeczy konstruktorom. W końcu może dojść do tego, że bolidy F1 nie będą najszybszymi samochodami świata.
   12. kunik15 2007-05-16 21:51:42 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Moim zdaniem FIA mogło by dać konstruktorom więcej swobody
   13. kunik15 2007-05-16 21:53:17 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Moim zdaniem FIA mogło by dać konstruktorom więcej swobody
   14. rad11 2007-07-10 16:31:41 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
ciekawe.
   15. Arashi 2007-07-23 22:21:45 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Pełen profesionalizm
   16. Janusza 2008-01-16 20:11:24 (Host: *.knc.pl)
Świetny artykuł. Fajne fotki. Formuła 1 jest niesamowita! :) Jest genialna!
   17. banias1 2008-01-22 15:32:05 (Host: *.116.109.130)
Ale cool.
   18. cavon 2008-03-20 22:28:14 (Host: *.w90-33.abo.wanadoo.fr)
fakt artykul jest spoko ale troche juz nieaktualny; Kempa moze cos na topie sie znajdzie. Najnowsze rozwiazania itd
   19. pietrek 2008-06-08 09:19:12 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
No jest troche nieaktualny ale dobrze że jest.
   20. gochaf1 2008-07-11 15:21:56 (Host: *.ptvk.pl)
spoko artykuł ;P
   21. lukasz_norek5 2008-08-28 13:42:20 (Host: *.199.197.114)
to jest naprawdę dobre :p pozdrawiam autorów tej stonki
   22. janusz612 2009-03-17 16:48:05 (Host: *.97.184.3)
KIEDY DO ZAKŁADKI TECHNOLOGIA F1 zostanie dodany system KERS
   23. yakuza1990 2009-05-09 21:15:43 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
bardzo dobry artykul
!!
   24. PunkSkeleton 2009-05-26 22:36:21 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Artykuł bardzo dobry, ale Fancar (Brabham BT46B) nie był ostatnim rozwiązaniem opartym na Ground Effect. W zasadzie był jedną z pierwszych takich konstrukcji, zakazaną tylko dlatego, że nie wolno było używać ruchomych elementów aerodynamicznych (samochód dopuszczono do wyścigu gdyż konstruktorzy upierali się, że bez wiatraka silnik się przegrzewał ;p).

Ground effect jaki był stosowany np. Champ Car to nie to samo co się działo na początku lat 80 w F1. Było to nie tylko bardzo niebezpieczne ale i wymuszało dziwną dziwną jazdy.
"To be honest, there was no such thing as cornering technique in the ground effect era. &#8220;Cornering&#8221; was a euphemism for rape practised on the driver. . . When you came into a corner you had to hit the accelerator as hard as you possibly could, build up speed as quickly as possible and, when things became unstuck, bite the bullet and give it even more. In a ground effect car, reaching the limit was synonymous with spinning out." &#169;Niki Lauda
   25. bam123 2009-11-28 15:15:03 (Host: *.icpnet.pl)
No jestem ciekawy kiedy ten KERS będzie dokładnie opisany.Pozdro
   26. leszek59 2010-03-23 09:26:27 (Host: *.hari.cable.virginmedia.com)
przybliza nam poznanie mechanizmow rzadzacych F1,bo ich osiagi sa lotnicze,jednakowoz jezdza po ziemi.kto interesuje sie F1 laknie opisu technologii FORMULY JEDEN
   27. pitstop 2010-03-26 21:07:35 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Fajne Fajne tylko robić nima komu:D
   28. szymus24 2010-04-27 23:30:54 (Host: *.radom.vectranet.pl)
zgadzam sie z pinizszym napisanym i dlatego zawsze chodze na wiscigo kartingowe chociaz bym wolal byc tam na toze F1 a poczuc to wszystko
   29. kahashi2 2010-05-11 11:58:03 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
niezły artykół
   30. mazur102 2010-08-30 09:00:19 (Host: *.neoplus.adsl.tpnet.pl)
Fajny ten artykuł :) Ciekawy i pouczający, kto by pomyślał że nawet najmniejsze 1cm wy bulwie nie ma takie znaczenie na aerodynamika .
   31. bednara1998 2011-05-01 21:46:16 (Host: *.plusgsm.pl)
Super artykul!

Kliknij i zobacz wszystkie komentarze (31)

Skomentuj artykuł:


Jeśli nie masz jeszcze konta, dołącz do społeczności Formula 1 - Dziel Pasję ! Zarejestruj się już teraz.

DO GP Australii ZOSTAŁO:



dni
0
1
godzin
0
6
minut
0
7

 PANEL FANA FORMUŁY 1
Logowanie
Login:
Hasło:
 
Rejestracja

Nowe konto

Przypomnienie hasła

 GP Australii
  Kropka F1 24 marca (Piątek)
    Kropka F1   02:00 - 03:30  #1 trening
    Kropka F1   06:00 - 07:30  #2 trening
  Kropka F1 25 marca (Sobota)
    Kropka F1   04:00 - 05:00  Trening
    Kropka F1   07:00  Kwalifikacje
  Kropka F1 26 marca (Niedziela)
    Kropka F1   07:00  Wyścig


 TESTY
 Kropka F1 10 marca  Barcelona
 Kropka F1 09 marca  Barcelona
 Kropka F1 08 marca  Barcelona
 Kropka F1 07 marca  Barcelona

 NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE
  Hamilton najszybszy po piątkowych treningach w Australii  Hamilton najszybszy po piątkowych trenin ...
  Force India zmienia barwy przed sezonem 2017  Force India zmienia barwy przed sezonem ...
  Wolff nie widzi przeszkód w organizacji testów dla Kubicy  Wolff nie widzi przeszkód w organizacji ...
  McLaren rozmawiał już z Mercedesem...?  McLaren rozmawiał już z Mercedesem...? ...
  #1 trening: Mercedes przed Red Bullem i Ferrari  #1 trening: Mercedes przed Red Bullem i ...
  Mercedes wszystkim dostarczy najświeższą wersję silnika  Mercedes wszystkim dostarczy najświeższą ...
  Mercedes i Red Bull musiały zmienić zawieszenie  Mercedes i Red Bull musiały zmienić zawi ...
  Honda jest w pełni oddana współpracy z McLarenem  Honda jest w pełni oddana współpracy z M ...
  Vettel wybrał już imię dla swojego nowego Ferrari  Vettel wybrał już imię dla swojego noweg ...
  Alonso jest przygotowany na słabe rozpoczęcie sezonu  Alonso jest przygotowany na słabe rozpoc ...

 ARTYKUŁY
  Podsumowanie zmian w F1 przed sezonem 2017  Podsumowanie zmian w F1 przed sezonem 2017
  Podsumowanie zmian w przepisach F1 na sezon 2016  Podsumowanie zmian w przepisach F1 na sezon 2016
  Zmiany regulaminów F1 na sezon 2015  Zmiany regulaminów F1 na sezon 2015
  Zmiany w regulaminie technicznym F1 na sezon 2014  Zmiany w regulaminie technicznym F1 na sezon 2014
  Podsumowanie zmian w regulaminie sportowym F1 na sezon 2014  Podsumowanie zmian w regulaminie sportowym F1 na sezon 2014
  ERS, czyli mocniejszy KERS w F1  ERS, czyli mocniejszy KERS w F1
  Brake by wire w F1 - co to takiego?  Brake by wire w F1 - co to takiego?
  Lista zatwierdzonych zmian w F1 na sezon 2014  Lista zatwierdzonych zmian w F1 na sezon 2014

 ANKIETA
 Który zespół Twoim zdaniem będzie najszybszy w Australii?
  Mercedes
  Ferrari
  Red Bull
  inny
   

 PREZENTACJE 2017
Linki:  

Wiadomości   |   Wyścigi   |   Galeria F1   |   Zespoły F1   |   Kierowcy F1   |   Tory F1   |   F1 FAQ

Ogólnopolski serwis poświęcony Formule 1 - Dziel Pasję
© 2004-2017 GPmedia   |   Polityka prywatności
Kopiowanie treści bez zgody autorów zabronione.

Ta strona jest nieoficjalną stroną internetową i nie jest powiązana w żaden sposób z grupą przedsiębiorstw Formula One, oraz oznaczeniami F1, FORMULA ONE, FORMULA 1 FIA FORMULA ONE WORLD CHAMPIONSHIP, GRAND PRIX i innymi znakami powiązanymi oraz znakami towarowymi należącymi do Formula One Licensing B.V